Waluty
Wersje językowe
Elektrolity dla koni.
Elektrolity dla koni.

Elektrolity. Teoretycznie wszyscy wiemy jak i kiedy się je podaje. Najczęściej odpowiadamy: „Jak się koń mocno spoci”, „Latem”, „Po ciężkim treningu”, „Koniom sportowym”, „Na zawodach” i tym podobne. 

A jak to jest w innych przypadkach, np. zimą, w żywieniu koni rekreacyjnych, przy biegunce? Kiedy zaczyna się właściwie ten „ciężki trening”? Podawać przed wysiłkiem czy może po? Ile? W jakiej formie, lepsze elektrolity w płynie czy w proszku? Dodawać do jedzenia czy do wody do picia? Jak i kiedy faktycznie należy je stosować oraz co to są te całe elektrolity? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w poniższym artykule

Zacznijmy od początku. Czym jest pot i po co koń się poci?

 

Pocenie się jest naturalnym procesem służącym do termoregulacji organizmu. Pomaga zapobiegać przegrzaniu np. podczas wysiłku lub wysokich temperatur. W skład końskiego potu wchodzą między innymi woda, uboczne produkty przemiany materii oraz elektrolity.

 

Czym są elektrolity?/Co to są elektrolity?

 

Elektrolity stanowią bardzo istotny element płynów ustrojowych organizmu. To rozpuszczone minerały w postaci jonowej, dopasowanej do struktury komórek i płynów ustrojowych, zawierające jony w różnych stężeniach. Odpowiadają między innymi za odpowiednie nawodnienie, przewodnictwo nerwowe, pracę mięśni oraz inne funkcje organizmu. Do elektrolitów zaliczamy między innymi sód, chlor, potas, magnez, wapń. 

 

Czym jest biała piana tworząca się podczas pocenia?

 

Jednym z ubocznych produktów przemiany materii, które są wydalane wraz z potem jest białko. Tworzy ono na skórze powłokę stymulującą parowanie, czyli potęgującą efekt termoregulacji. Białko to jest widoczne jako biała piana i najczęściej pojawia się w okolicach popręgu, pod czaprakiem, między zadnimi nogami, na szyi czy pod paskami od ogłowia.  

 

Odpowiedni proces termoregulacji powinien przebiegać w następujący sposób:

 

odpowiedni poziom elektrolitów —> zapas wody w organizmie —> wzrost temperatury ciała —> oddanie wody poprzez pocenie się —> utrata elektrolitów wraz z potem —> uzupełnienie elektrolitów —> podtrzymanie elektrolitów na odpowiednim poziomie —> odpowiedni poziom elektrolitów —> zapas wody w organizmie (…)

 

Po co podawać koniom elektrolity?

 

Elektrolity biorą udział w szeregu procesów fizjologicznych dlatego ich zaburzony bilans ma niekorzystny wpływ na funkcjonowanie organizmu. Niestety objawy mogą być nieswoiste i często bywają lekceważone nim nie pojawią się wyraźne oznaki odwodnienia. Pamiętajmy aby zwrócić szczególną uwagę na takie objawy jak:

  • zmęczenie
  • spadek wydolności
  • sztywności, napięcia mięśniowe
  • utrata apetytu
  • wydłużony czas regeneracji po wysiłku
  • apatia, brak energii
  • utrata formy, kondycji
  • niska potliwość pomimo wysiłku

Pamiętajmy, że jeśli koń nie poci się pomimo dużego wysiłku fizycznego i wysokiej temperatury otoczenia to jest to sygnał dla nas, że może on być odwodniony i jego organizm nie posiada odpowiednich zapasów wody aby się efektywnie schłodzić. Taki stan rzeczy może doprowadzić do niebezpiecznego w skutkach przegrzania organizmu.  

Jak wygląda zaburzona termoregulacja:

 

odpowiedni poziom elektrolitów —> zapas wody w organizmie —> wzrost temperatury ciała —> oddanie wody poprzez pocenie się —> utrata elektrolitów wraz z potem —> brak uzupełnienia elektrolitów —> niewystarczający poziom elektrolitów w organizmie —> zaburzenie różnych procesów wskutek niedoboru elektrolitów + brak odpowiedniego zapasu wody w organizmie —> odwodnienie pomimo uzupełnienia płynów —> wzrost temperatury ciała —> brak prawidłowego procesu pocenia się —> przegrzanie organizmu, spadek wydolności, zaburzenie procesów w organizmie

 

Ile potu wytwarzają konie? Ile wraz z nim tracą elektrolitów?

Często nie zdajemy sobie nawet sprawy jak dużo płynów, a wraz z nimi cennych elektrolitów tracą nasze konie wraz z potem podczas wysiłku lub z powodu wysokich temperatur. 

Praktyczna tabela ukazująca 5 stopni spocenia u koni, wraz z zewnętrznymi objawami oraz ilością wydalanego potu i utraconych elektrolitów:

Źródło: Zeyner et al 2013; Weight losses in excercised horses, a pilot study

Czy w zimie podawać koniom elektrolity?

Nie zapominajmy, że konie zimą również się pocą. Bez względu na to czy są ogolone czy nie proces termoregulacji zachodzi tak samo w zimie jak i w lecie - konie pocą się, parują a tym samym tracą ważne substancje. W okresie zimowym wielu właścicieli popełnia błąd uważając, że konie nie potrzebują wsparcia w postaci elektrolitów – nic bardziej mylnego. Potrzebują ich w równym stopniu co latem, zwłaszcza, że zimą mniej chętnie piją oraz mają ograniczony dostęp do wody na wybiegach ze względu na niskie temperatury. 

 

Jakie elektrolity podawać koniom?

 

Na rynku są dostępne przeróżne gotowe mieszanki elektrolitów dedykowane dla koni. Jakie wybrać i co powinny w sobie zawierać? Z pewnością sód, chlor, potas, magnez i wapń. Może również być obecna w składzie glukoza ale nie jest to konieczne. W kwestii formy - płyn czy proszek to zależy od preferencji naszych i naszego konia. W przypadku kiedy koń nie chce pić wody z rozpuszczonymi elektrolitami warto poszukać produktu, który z łatwością dodamy do paszy treściwej lub meshu. Jeśli natomiast wolimy podać elektrolity z wodą do picia, a koń chętnie pobierze całość przygotowanego dla niego roztworu to przyda nam się suplement, który będzie łatwo rozpuszczalny w wodzie. Jest również sposób na wyjątkowe “niejadki”, a mianowicie produkty w paście do podawania bezpośrednio do pyska konia - wówczas mamy pewność, że nasz podopieczny pobierze dokładnie tyle składników ile powinien. 

Kiedy podawać elektrolity?

 

Należy pamiętać, że elektrolity nie są suplementem przeznaczonym do codziennego stosowania jak np. MSM, produkty z biotyną na kopyta czy standardowe mieszanki witaminowe. To również często popełniany błąd obok nie podawania elektrolitów wcale (skrajność w żadną stronę nie jest dobra ). Elektrolity stosujemy::

  • w okresach wysokich temperatur niezależnie od pracy
  • przy intensywnych treningach niezależnie od pogody
  • w sezonie letnim w przypadku koni pracujących adekwatnie do pracy
  • przy dużym stresie (który również często powoduje obfite pocenie się- np. transport)
  • w przypadku biegunki (po konsultacji z lekarzem weterynarii) 

Zalecane jest stosowanie elektrolitów przede wszystkim po treningu, ale można również podać je dodatkowo przed (np. do śniadania jeśli trenujemy w środku dnia albo do obiadu jeśli trenujemy popołudniami) celem utworzenia w końskim organizmie swoistej „rezerwy” elektrolitów, która zapobiegnie ich spadkowi do niebezpiecznego poziomu w czasie wysiłku. UWAGA: ważne jest aby podać je na minimum 2 godziny przed wysiłkiem, zaś przy stosowaniu po treningu należy uważać aby nie podać elektrolitów mocno rozgrzanemu koniowi bezpośrednio po bardzo ciężkim treningu, ponieważ może zaburzyć szereg procesów w organizmie. Najbezpieczniej jest zatem podać koniowi, który już odpoczął chwilę po treningu, zdążył zaspokoić pierwsze pragnienie, a jego parametry życiowe już się unormowały.

PAMIĘTAJ ABY ZAPEWNIĆ KONIOWI STAŁY DOSTĘP DO ŚWIEŻEJ, CHŁODNEJ WODY DO PICIA! 

Elektrolity wzmagają pragnienie i brak możliwości uzupełnienia wody w organizmie w odpowiedniej ilości może mieć bardzo negatywne skutki.

Czy można przedawkować elektrolity? 

Można, jak wszystko, ale jest to niezwykle trudne, gdyż ich nadmiar z łatwością wydalany jest w moczu (i oczywiście w pocie). Jeśli tylko stosujecie się do zaleceń stosowania zamieszczonych przez producenta na etykiecie to nie musicie się więc tego obawiać, zwłaszcza, że dużo częstszy i dużo groźniejszy jest ich niedobór. Nie do końca korzystnym może być podawanie (celem uzupełnienia elektrolitów) dużej ilości soli kuchennej np. wrzodowcom, ale gotowe mieszanki dedykowane specjalnie koniom pozostają nawet w tym obszarze zupełnie bezpieczne.

Macie jakiekolwiek żywieniowe wątpliwości? Skontaktujcie się z nami, na pewno je rozwiejemy i doradzimy: dietetyka@over-horse.pl

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium